Weekend Bariatryczny – Spotkanie ze Specjalistami (08.06.2024)

Otyłość to poważny problem zdrowotny. W Polsce około 60% osób ma nadwagę lub jest otyła, a problem ten narasta z wiekiem. Już w wieku 20-30 lat około 20-30% osób zmaga się z nadmierną masą ciała, a w grupie mężczyzn po czterdziestce odsetek ten sięga aż 80%. Nie możemy jednak traktować tego jako słabej woli – otyłość należy traktować jako chorobę przewlekłą.

Objawy i skutki otyłości

Pacjenci nie zgłaszają się do lekarza tylko z powodu nadmiernej masy ciała – pojawiają się problemy w codziennym życiu: trudności z wiązaniem butów, aktywnością fizyczną czy opieką nad dziećmi. Leczenie otyłości, w tym chirurgiczne, znacząco ułatwia codzienne funkcjonowanie.

Wybór metody leczenia

Bardzo mało lekarzy kieruje pacjentów do leczenia chirurgicznego. Każdy pacjent z otyłością olbrzymią lub trzeciego stopnia powinien móc porozmawiać z chirurgiem bariatrą i wybrać odpowiednią metodę. Endoskopia daje mniejsze efekty niż operacja, ale nie wszyscy potrzebują 30% utraty masy ciała, jaką daje operacja roczna. Farmakoterapia lub endoskopia mogą być wystarczające dla osób lżejszych.

Terapia pomostowa

Osoby z bardzo wysokim BMI (>55) często rozpoczynają leczenie od założenia balonu żołądkowego w celu bezpieczniejszego przygotowania do operacji. Balony stosuje się tylko u osób mocno otyłych, ponieważ działają tylko podczas obecności w żołądku.

Wskazania do operacji bariatrycznej

Klasyczne wskazania to BMI powyżej 40 lub BMI powyżej 35 z chorobami towarzyszącymi (cukrzyca, nadciśnienie, bezdech senny). Aktualne zalecenia medyczne pozwalają operować osoby z BMI >35 lub z BMI >30 z chorobą towarzyszącą, przy czym w przypadku niższego BMI operacje są w pełni komercyjne.

Chirurgia dzieci

Nie czeka się już do osiągnięcia dojrzałości płciowej. Im wcześniej zoperujemy dziecko, tym dłuższa i lepsza jakość życia. Operacje wykonywane są już u dzieci od 4-5 lat (forma endoskopowa lub chirurgiczna), aby zapobiec powstaniu nieodwracalnych zmian metabolicznych.

Przygotowanie do operacji

Standardowy okres przygotowania wynosi 3-6 miesięcy, obejmuje wizyty edukacyjne, konsultacje dietetyczne (dietetyk bariatryczny), ocenę leków farmakologicznych i gastroskopię. Ważne jest zaprzestanie palenia papierosów co najmniej 6 tygodni przed zabiegiem, najlepiej dłużej.

Typy operacji bariatrycznych

Dwie najczęściej stosowane operacje: rękawowa resekcja żołądka (LSG) i gastric bypass. Rękawowa resekcja to zmniejszenie żołądka o około 80%, co redukuje apetyt i pojemność żołądka do około 150 ml. Gastric bypass jest bardziej skomplikowany, obejmuje wyłączenie części jelita i pozostawia trwałe efekty – roczna utrata masy ciała to około 30%, a 10-letnia utrata utrzymuje się w 80% przypadków.

Bezpieczeństwo operacji

Śmiertelność po operacjach bariatrycznych wynosi obecnie około 0,2% (2 promile). Ryzyko wzrasta wraz z BMI. Operacje wymagają wysokich umiejętności chirurgicznych i są porównywalne pod względem ryzyka z wycinaniem pęcherzyka żółciowego czy wyrostka robaczkowego.

Rola dietetyka i grup wsparcia

Przed operacją pacjenci uczestniczą w warsztatach dietetycznych i spotkaniach grup wsparcia. Spotkania te odbywają się co 2 miesiące, dają możliwość edukacji, wymiany doświadczeń i przygotowania do leczenia pooperacyjnego. Goście specjalni to m.in. anestezjolog, chirurg plastyczny, fizjoterapeuta czy pulmonolog.

Podsumowanie

Operacje bariatryczne pozwalają skutecznie i trwale zmniejszyć masę ciała oraz poprawić jakość życia. Otyłość jest chorobą przewlekłą, a leczenie chirurgiczne i endoskopowe daje pacjentom narzędzia do kontrolowania masy ciała w długiej perspektywie. Zachęcam do udziału w grupach wsparcia i konsultacjach przedoperacyjnych.

Autor: dr n. med. Mateusz Kamiński – chirurg bariatryczny, Szpital Barlickiego w Łodzi, Szpital Specjalistyczny w Brzezinach